Νίψον ανομήματα μη μόναν όψιν*
Αμέτρητες είναι οι δοξασίες, οι θρύλοι και οι προφητείες που συνοδεύουν την πτώση του Βυζαντίου και την άλωση της Κωνσταντινούπολης.
Είναι βέβαιο –και ιστορικά καταγεγραμμένο- πως η τελευταία περίοδος δεν είχε καμία απολύτως σχέση με την αυτοκρατορία της λάμψης, της ισχύος, της οικονομικής και στρατιωτική δύναμης των πρώτων αιώνων. Για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, το Βυζάντιο άρχιζε να αντιμετωπίζει την πτώση του ως βούληση του Θεού. Σε ένα μεγάλο κομμάτι του λαού είχαν επικρατήσει πλήρως εσχατολογικές αντιλήψεις περί μίας αυτοκρατορίας που ψυχορραγούσε εξαιτίας των αμαρτιών της. Ανήμποροι να αντιδράσουν και να ανακόψουν την παρακμιακή πορεία της αυτοκρατορίας, οι βυζαντινοί ανέμεναν μοιρολατρικά την εκπλήρωση της Θείας θέλησης προς την καταστροφή. Ο «οφθαλμός της Οικουμένης» έπρεπε να πληρώσει για τις αμαρτίες των υπηκόων του.
Κάθε σύγκριση με το σήμερα θα ήταν βεβαίως ατυχής.
